Светлана Неустроева: Оҕону ырыа көмөтүнэн иитэбит
 (голосов: 2)
Дьалхааннаах 90-с сыллар түмүктэнэн эрэллэр. Сыанаҕа 12 эр бэрдэ турар. Бастаан утаа биир тэҥник ыллаан иһэн, 3-4-5 куоласка арахсаллар. Оччоҕо ураты дьикти дорҕоон, көтүү кэлэр курдук. Бу – биһиги, култуура колледжын устудьуоннара. Дьон «Бабочкалаах уолаттар» диэн ааттыыллар. Саамай эдэрбит 16-лаах, саастаахпыт – 30-чатыгар чугаһаан эрэр. Манна бааллар: Байбал, Баһылай Еремеев, Лэкиэс, Прокопий Федоров... Чопчу ырыа-тойук эйгэтигэр сылдьааччылары эрэ ааттаатахха, итинник.

Салайааччыбыт – Светлана Александровна НЕУСТРОЕВА. Араас улуустан мустубут, тус-туспа өйдөөх-санаалаах, «мин» дэммит, турбут-олорбут уолаттары бииргэ түмэн, биир тыыннаан ыллатыы, сэрэйдэххэ, балайда уустук буолуохтаах. Киһитэ кини буолан, баччаҕа диэри дьон умнубакка сылдьар ансаамбылын тэрийдэҕэ. Саха эстрадатыгар бачча элбэх эр киһи биир тэҥник хамсана-хамсана ыллыыра диэн урут суоҕа. Онон саҥа салгын, сонун көстүү этэ.

Быйыл Светлана Александровна үбүлүөйэ. Онон ахсынньы 21 күнүгэр Опера уонна балет тыйаатырыгар дьоро киэһэтин тэрийээри сылдьар. Бу киэһэ кини олоҕун аргыһа, композитор Егор Ильич Неустроевы кытары балайда элбэх ырыаны бииргэ, дуэтынан ыллыахтара. Оҕо сылдьан тэлэбиисэргэ элбэхтик көрөр этим – Егор Ильич рояльга оонньуура, аттыгар кэргэнэ турара. Уонна ырыа кутуллара: «Дорообо, тапталлаах доҕорум, дорообо, өр күүппүт мин дьолум...» Кинилэр сыанаҕа тахсан иккиэн бииргэ ыллаабатахтара бүтүн отучча сыл буолбут эбит. «Наһаа кырдьа иликпитинэ өссө төгүл дуэттыырга сананныбыт», – диир Светлана Александровна.

***

Тоҕо тохтуу сылдьыбыттарай?

Олохторун барытын оҕону-ыччаты иитиигэ анаабыттара. Ырыа көмөтүнэн иитиигэ. С.А. Неустроева бу эйгэҕэ 1969 сылтан үлэлиир. Ол аата, оҕолору уһуйбута 42 сыл буолла. Онтон ыла элбэх киһини үөрэттэҕэ. Ол эрээри саамай киэн туттара – бэйэтин төрөппүт оҕолоро. Кинилэр бары ускуустуба эйгэтигэр олус ситиһиилээхтик үлэлииллэриттэн үөрэр. Эдэригэр муусука оскуолатыгар үөрэппит оҕолоруттан эмиэ биллэр-көстөр дьон тахсыталаабыттара.

Светлана Александровна үлэтин туһунан кэпсиир:

— Саамай киэн туттар, чаҕылхай кэмим – култуура уонна ускуустуба колледжыгар үлэлээбит сылларым. 1992 с. кэлбитим. Бастакы выпускниктарым – «Бабочкалаах уолаттар». Биллэн турар, кинилэри биһигиттэн ураты элбэх киһи үөрэппитэ эрээри, кинилэр ситиһиилээх, биллэр-көстөр дьон буолан тахсалларыгар биһиги Егор Ильичтиин кылааппыт эмиэ баарыттан үөрэбин. Кэлиҥҥи үөрэнээччилэрбит эмиэ суолларын-иистэрин булан эрэллэр.

***

90-с сыллардааҕы уонна саҥа үйэ бастакы уон сылын устудьуоннара туох уратылаахтарын туһунан маннык этэр:

— Туох да диэбит иһин, уруккулар талааннаах, чиэһинэй уонна сэмэй этилэр. Оттон билиҥҥилэр чопчу сыал-сорук туруорунан (холобур, «сулус» буоларга) үөрэнэллэр, үлэлииллэр. Тугу да аахсыбакка, чаҕыйбакка, толлубакка, иннилэрин диэки бара тураллар. Барытын түһүмэҕинэн оҥороллор. Кэм ирдэбилэ буолуо – олох хайдаҕый да, эстрада эмиэ оннук. Билигин киэҥ эйгэҕэ биллэр кыах олус элбэх: араадьыйа, тэлэбиидэнньэ, устуудьуйалар, килииптэр... Оттон ол саҕана киһи аҥаардас бэйэтин дьоҕурунан, талаанынан эрэ тахсар кыахтааҕа.

***

Устудьуоннары, өйдөрө-санаалара сааһыламмыт дьону, үөрэтии – биир. Оттон Неустроевтар быыкаа оҕолору эмиэ үөрэтэллэр. «Тулуйхан» устуудьуйа хас улуус аайы, уонунан нэһилиэккэ лааҕырдаах, филиаллаах. Бу туһунан Светлана Александровна чааһы-чааһынан кэпсиэн сөп.

— Билигин оҕолорго аналлаах олус элбэх устуудьуйа баар. Бары тус-туспа хайысхалаахтар, ураты ньымалардаахтар. Биһиги оҕону хайаан да аатырбыт ырыаһыт оҥорорго дьулуспаппыт, Киһи буола улааталларыгар кыһаллабыт. Онно биһиэхэ ырыа көмөлөһөр. Уһуйааччы, учуутал хайдах сыһыаннаһарын оҕо тута билэр, сымыйаны хаһан да бырастыы гыммат. Эн кинини төһөнөн таптыыгын да, соччонон эйиэхэ сыстар, итэҕэйэр, ол түмүгэр үөрэҕи ылынар.

Бастаан Дьокуускай эрэ оҕолорун үөрэтэр этибит. Ол эрээри айаннаабат, киэҥ нэлэмэн Сахабыт сирин кэрийбэт киһи оҕолору элбэххэ үөрэтэр, уһуйар кыаҕа суох.

Олус элбэх сиргэ сылдьабыт. Оҕолору 10 күн дьарыктыыбыт. Уонна, билигин өйдөөтөххө, ити уон күн иһигэр сорох киһи сылы-сыллаан кыайбатын ситиһэр эбиппит. Аҥаардас ырыанан эрэ муҥурдаммаппыт. Биһиэхэ дьарыктаммыт оҕолор төрөөбүт түөлбэлэрин устуоруйатын интэриэһиргиир, бэл, урут аахайбакка сылдьыбыт сирдэрин-уоттарын, күөллэрин-хайаларын аатын билэр буолаллар. Аттыларыгар баар айар куттаах дьону саҥалыы харахтарынан көрөллөр.

Үөрэҕи түмүктүүр кэнсиэр оҕолорго бэйэлэригэр эрэ буолбакка, бөһүөлэккэ, нэһилиэккэ барытыгар улахан бырааһынньык буолар. Егор Ильич оҕолорго аналлаах ырыа айар. Онуоха олохтоох бэйиэт хоһоонун ылар. Толкуйдаан көр: оҕо саҥа ырыаны үөрэтэр, хоһоонньут айымньыта ырыа буолар, төрөппүттэр оҕолорун таҥаһын-сабын бэлэмнииллэр, кэнэҕэһин бу оҕолор оскуола, нэһилиэк аатыттан араас тэрээһиҥҥэ кытталлар.

Онон оҕо, дьиэ кэргэн, оскуола, нэһилиэк – барыта Ырыа тула түмсэр.

www.kyym.ru
Нөрүөн-нөргүй буоллун биһиги саайтпыт ыалдьытыгар! Билигин эн ыалдьыт курдук киирдин. Бэлиэтэнэн киирдэххинэ бу сиртэн элбэҕи бэйэҕэр туһаныаххын сөп.
Майгынныыр сонуннар:

« Төттөрү
Ырытыылар (0)
 

Ырытыыга кыттабын




 

Сайт зарегистрирован в Федеральном Агентстве
по информационным технологиям
Свидетельство №11945 от 6 мая 2008 года

Автор проекта - Синильга
сайт открыт 17 августа 2007 © Ырыа кырдала
Условия использования материалов, размещенных
на сайте «Ырыа кырдала»

Доступ к сайту бесплатен для пользователей
Экспресс-Сеть, Гелиос-ТВ, ЯГУ, Наука, Оптилинк, Сахаспринт и для сетей ADSL и "Столица".