Аркадий Алексеев: «Тэрийэн биэрдим, эдэрдэр салҕаатыннар»
 (голосов: 0)
"Ыллаа, эдэр саас!" фестиваль-куонкурус гран-при хаһаайыттара: 

2000 с.— Герман Степанов, 
2001 — Сахаайа, 
2002 — Айталина Макарова, 
2003 — Николай Васильев, 
2004 — Лэгэнтэй, 
2005 — Надя Захарова,
2006 — Сергей Максимов (I бириэмийэ), 
2007 — Иван Тарасов, 
2008 — Серафим Ксенофонтов. 
2009 — ким буолар? 

Оттон бу куонкурустан кимнээх тыыллан-хабыллан, сайдан тахсыбыттарын, ким аата саха эстрадатыгар сулустуу чаҕылыйарын, убаастабыллаах көрөөччүлэр, барытын бэйэҕит бэркэ билэ-көрө-истэ
сылдьаҕыт.

Композитор, Саха Республикатын народнай артыыһа Аркадий Алексеев бирииһигэр быйыл 10-с төгүлүн, онон үбүлүөйдээх "Ыллаа, эдэр саас!" куонкурус-фестивала, муус устар 3-5 күннэригэр Покровскай куоракка ыытыллаары турарынан, Аркадий Михайловиһы көрсөн кэпсэтэ сырыттыбыт.

— Аркадий Михайлович,бастатан туран, доруобуйа хайдаҕый, улахан операцияны ааспыккын дии...

— Уустук операцияны ыам ыйын 6 күнүгэр бэйэбит хирурдарбытыгар Комиссаровка уонна Пальшиҥҥа оҥортордум. Бастаан соҕуруу — Санкт-Петербург куоракка ыыта сатаабыттара. Ону үп-харчы да боппуруоһа уустуктардаах уонна, мин бэйэбит да дьоммут үчүгэйдик оҥоруохтара диэн итэҕэйэр буоллаҕым... Дьэ онон, Саха сирин хирурдара атахха, тобукка уустук операцияны оҥорор кыахтаммыттар диэн бу кэпсиибин. Урут саха хирурдарын өттүк уҥуоҕар үчүгэйдэр дииллэрэ, аны билигин атахха, тобукка эмиэ үчүгэйдэр диэхпин баҕарабын. Онон билигин бу пластмасс-ыстаал искусственнай тобуктаах сылдьабын. Төһө да хааччахтааһын баарын иһин, хаамар, хамсыыр кыаҕым улаатан, санаам көтөҕүллэн сылдьар. Биллэн турар, искусственнай аата искусственнай, элэйиэн, алдьаныан сөп да, сылдьабын. Сааһыран эрэр киһи син биир хаһан эрэ элэйэр-сылайар, онон, кэлиэхтээх кэлбитин курдук санаан ылабын. Атахпар лаппа туруом диэн эрэл санаабын сүтэрбэппин. Операция кэнниттэн 4 ый буолан баран, икки баттыгынан айылҕаҕа баран айар бөлөҕүм оҕолорун кытта Өймөкөөн хайаларыгар тиийэн, айылҕаны, көтөрү-сүүрэри көрөн кэлбитим. Эрдэ айаннаабыккын диэн хирурдарбыттан сэмэлэммитим эрээри, айантан улахан дуоһуйууну ылбытым.

— Эн салайар студияҥ быйыл элбэх гастролга сырытта быһыылаах...

- Эстрада театрын иһинэн 5 сыллааҕыта тэриллибит студиям үлэтин салгыы сайыннарар. Айаммыт тохтообокко, гастроллаан, тымныы кыһыны билбэккэ да хааллым. Бу күһүн, кыһын Уус-Алдан, Нам, Кэбээйи, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Ньурба, Сунтаар, Мирнэй, Ленскэй, Өлүөхүмэ -- уопсайа 10 улууһунан гастроллаатыбыт. Биллэн турар, дьон сылдьыыта уруккулартан уларыйда гынан баран, биһиги табыллан, ситиһиилээхтик сырыттыбыт.
Быйыл "Этигэн хомуска" мин үөрэнээччилэрим Ника уонна Лэгэнтэй бэркэ кытыннылар. Лэгэнтэй үһүс төгүлүн таһыччы кыайда. Онон түмүк үчүгэй.
Манна даҕатан эбэн суруйдахха, Аркадий Алексеев бу кыһын үөрэнээччилэрин кытта Өлүөхүмэҕэ концертаабытын "Өлүөхүмэ" хаһыакка "Не помешал ни мороз, ни расстояния" диэн автор Д. Тимофеева суруйбутун түбэһэ түһэн аахпыппын санаан кэлэбин. Кини Аркадий Михайлович уһуйуллааччылара эдэр талааннар Сиэйэ Уола, Олег Беляев, Альберт Михайлов, Милена Борисова уонна Ангелина Файрушина көрөөччүлэргэ экзаменнарын "туйгуннук" көмүскээбиттэрин, шоумен Николай Жирков дьоҥҥо үгүс үөрүүнү бэлэхтээбитин туһунан, Аркадий Алексеевка махтанан туран, бэлиэтээбит.

— Саҥа оҕолору ылаҕын дуу?

- Быйыл күһүөрү кастинг тэрийэн, саҥа оҕолору талыахтаахпын. Студиябар дьарыктаныан баҕалаах элбэх, биллэн турар, бука барыларын кыайан ылбаппын. Оттон ыллыан-туойуон, бэйэтин көрдөрүөн баҕалаах ыччаттары "Ыллаа, эдэр саас!" куонкуруска кыттыҥ диэн ыҥырабын. Дьэ онно үчүгэйдик көрүөхпүт.
2008 сыл кулун тутарга Правительство Уурааҕа тахсан, "Ыллаа, эдэр саас!" куонкурус республиканскай статус ылан, үп-харчы көрүллэн, үөрүүм-көтүүм үрдээтэ.
Онон, фестиваль быйыл 10-с төгүлүн муус устар 3,4,5 күннэригэр Покровскай куоракка ыытыллаары, үлэ бөҕөтө бара турар. Хаҥалас улууһун баһылыга Афанасий Владимиров дьаһалтатынан куонкуруска сөптөөх усулуобуйа тэриллэр.
Бу куонкурсум айар үлэһит быһыытынан олохпор биир ситиһиим буолар. Бэйэм санныбар сүгэн, ыыта сатаатым. Культура уонна Ыччат министерстволара өйөөн абыраатылар. Уонна эһиэхэ — "Саха сирэ" хаһыакка махтанабын.

- Аркадий Михайлович, эн композитор, ырыаһыт, эдэр ырыаһыттары уһуйааччы уонна Республикатааҕы Ырыа айааччылар союзтарын бырабылыанньатын чилиэнин быһыытынан, кэнники сылларга республика үрдүнэн ырыаһыттарга, ырыаҕа ыытыллар араас көрүҥнээх күрэхтэһиилэр тустарынан туох санаалардааххын? Сатыырдыын-сатаабаттыын бары ыллыыллар, ыччаттарбыт наар ыллыы-туойа эрэ сылдьыахтарын баҕараллар диэн санаа киирэн кэлээччитэ суох дуо ?

— Алексей Егоров салалталаах биһиги союзпут бэркэ, айымньылаахтык үлэлээн иһэр дии саныыбын, бэйэм онно көхтөөхтук кыттарга дьулуһабын. "Этигэн хомус" саха искусствотын, культуратын сайыннарар аналлаах. Ыччаттар ыллыырга дьулуһуулара үчүгэй буоллаҕа дии. Чахчы талааннаахтарыҥ тахсан кэлэллэр. Куонкурус тэрээһинин таһыма үрдүк буолан баран, дьэ биир суол миигин сонньутар, биитэр мунчаардар диэххэ дуу... Кыттааччыларбыт ааттара дьиктитэ бэрт дии — "Фиеста", "Норд Саунд" курдук, өссө "Пон-саш" дииллэр дуу... Аны маны үтүктэн ыччаттарбыт өссө аһара баран иһиэх кэриҥнээхтэр. Бу миигин чахчы долгутар. "Саҥа ырыа" телевизионнай куонкуруска биир оннук. Сахалыы ырыа куонкуруһугар, оттон, сахалыы ааттаахтара буоллар үчүгэй этэ буоллаҕа! Быйылгы "Саҥа ырыа" таһымын туһунан үгүһү этиэххэ сөп этэ эрээри, тэрийээччилэр бэйэлэрэ да барытын билэ сырыттахтара, көннөрүөхтэрэ дии саныыбын. Ити икки куонкуруһу тэрийээччилэр ирдэбили хайдах баҕарар күүһүрдүөхтэрин сөп.

— Быйылгы "Ыллаа, эдэр саас!" туох уратылаах буолуоҕай?

— Саҥа ырыаһыттар кэлэллэр. Урут хаһан даҕаны кыттыбатах Өлүөхүмэ, Ленскэй, Мириэй ыччаттара кэлиэхтэрэ, Кэбээйиттэн үс үчүгэй ырыаһыт оҕо кэлэргэ бэлэмнэнэр. Уопсайа 60-70-ча киһи кыттыаҕа. Тыыннаах музыканан ыллыахтара. Усулуобуйа быһыытынан үс ырыаттан биирэ мин ырыам буолар. Кыайыылаах хайаан даҕаны мин ырыабынан быһаарыллыбат, хайа ырыата табыллан тахсарынан... Эһиил бу куонкурус Сунтаарга ыытыллыаҕа.
 
— Киинэҥ уһуллуута салгыы барар буоллаҕа?

— Саас-сайын салгыы барыаҕа. Билиҥҥитэ 4 саҥа бырайыак этии киирдэ, онтон иккитэ олоххо киирэр кыахтаах.

— Ханнык бырайыактарын этиэҥ этэ дуу?

— Айар үлэ буолан, бакаа кистэлэҥҥэ тутарбын көҥүллээҥ, буола илиги эрдэттэн этимиим...
Этиэм этэ арай биири. Эһиилгиттэн ыла "Ыллаа, эдэр саас!" куонкуруһу Государственнай эстрада театра көҕүлээн, иилээн-саҕалаан ыытыахтаах, оннук кэпсэттибит. Бэйэм, биллэн турар, бириис олохтуубун. Тэрийэн биэрдим, эдэрдэр салҕыы ыыттыннар!

Татьяна МАРКОВА

«Саха Сирэ» хаһыат, 2009 с., кулун тутар 12 күнэ, 43№


Нөрүөн-нөргүй буоллун биһиги саайтпыт ыалдьытыгар! Билигин эн ыалдьыт курдук киирдин. Бэлиэтэнэн киирдэххинэ бу сиртэн элбэҕи бэйэҕэр туһаныаххын сөп.
Майгынныыр сонуннар:

« Төттөрү
Ырытыылар (0)
 

Ырытыыга кыттабын




 

Сайт зарегистрирован в Федеральном Агентстве
по информационным технологиям
Свидетельство №11945 от 6 мая 2008 года

Автор проекта - Синильга
сайт открыт 17 августа 2007 © Ырыа кырдала
Условия использования материалов, размещенных
на сайте «Ырыа кырдала»

Доступ к сайту бесплатен для пользователей
Экспресс-Сеть, Гелиос-ТВ, ЯГУ, Наука, Оптилинк, Сахаспринт и по льготному пиринговому тарифу
для сетей ADSL и "Столица" (7 коп./1 мб).