.RU
Карта сайта

| kwarc - 1. Klasyfikacja skał magmowych

|

kwarc


10. Skały plutoniczne i wulkaniczne:



Magmy tworzą się w obrębie górnej części płaszcza ziemskiego albo też w niższych lub środkowych partiach skorupy ziemskiej, a następnie – opuszczając owe obszary źródłowe – migrują. Część magm przemieszcza sie w obrębie litosfery (intruduje), nie osiągając powierzchni planety, i ulega zestaleniu w głębi Ziemi w formie intruzywnych ciał magmowych; w ten sposób

powstają skały plutoniczne

(głębinowe).

Nierzadko jednak część stopu ekstraduje, czyli wydostaje się na powierzchnię jako lawa i zastyga w formie skały wylewnej ( efuzywnej), lub na skutek erupcji wulkanicznej zostaje rozdrobniona i następnie zdeponowana jako materiał piroklastyczny; tak powstałe skały nazywamy

skałami wulkanicznymi

. Skały piroklastyczne z uwagi na sposób depozycji, tradycyjnie włączane są do grupy skał okruchowych i wraz z nimi charakteryzowane.

Określenie

skała plutoniczna

zostało przyjęte dla skał magmowych o fanerytowej (jawno krystalicznej) strukturze, która – jak się domniemywa – została uformowana na znacznej głębokości. W przypadku wielu skał plutonicznych stref orogenicznych, które uległy metamorfizacji, do własnej decyzji badacza pozostawia się stosowanie do ich opisu terminologii właściwej skałom magmowym czy też metamorficznym (np. gnejsogranit lub granitognejs).

Z kolei termin

skała wulkaniczna

przyjęto dla skały o afanitowej (skrytokrystalicznej) lub porfirowej strukturze, często zawierającej szkliwo, która – jak można domniemywać – jest związana z wulkaniczną działalnością. Skały takie mogły powstać jako efekt erupcji na powierzchnię Ziemi, jako wylewy lawy lub też w wyniku przypowierzchniowych inruzji: dajek, silli, lakolitów itp.

Do ważniejszych skał magmowych plutonicznych zaliczamy: Perydotyty, Piroksenity Hornblendyty, Gabra, Noryty, Dioryty, Tonality, Granodioryty, Granity, Syenity, Monzonity, Syenity foidowe i Monzosyenity foidowe, Dioryty foidowe, Gabra foidowe, Foidolity.

Ważniejsze skały magmowe wulkaniczne: Komatiity, Pikryty, Bazalty, Melafiry, Diabazy, Andezyty, Dacyty, Ryodacyty, Ryolity, Trachity, Latyty, Fenolity i tefryfonolity, Tefryty, Bazanity, Foidyty.

11. Struktury skał magmowych


1.Stopień krystaliczności skały:

2.Wielkośc i wzajemny stosunek składników skały:

- porfirowa (prakryształy obtoczone ciastem skalnym)

- porfirowata (jeden kryształ wyróżnia się wielkością na tle średniokrystalicznej reszty skały)

3.Prawidłowość wykształcenia składników skały:

Struktury specjalne:



- Poikiloofitowa, w której listewki plagioklazu nie są całkowicie wrośnięte w piroksen

- Dolerytowa

- niewyraźnie rozwinięta s. diabazowa.

12. Tekstury skał magmowych



Wypełnienie przestrzeni przez składniki skały:

- migdałowa - pory wypełnione przez minerały wtórne - węglany, zeolity, epidot, minerały grupy SiO2

- miarolitowa - występowanie pustek ograniczonych płaskimi ścianami

Przestrzenne ułożenie składników w skale:

13. Struktury i tekstury skał wylewnych



Z kolei termin

skała wulkaniczna

przyjęto dla skały o afanitowej (skrytokrystalicznej) lub porfirowej strukturze, często zawierającej szkliwo, która – jak można domniemywać – jest związana z wulkaniczną działalnością. Skały takie mogły powstać jako efekt erupcji na powierzchnię Ziemi, jako wylewy lawy lub też w wyniku przypowierzchniowych inruzji: dajek, silli, lakolitów itp.

15. Skały zasobne w piroksen



Kl. Perydotytu : Dunit, Perydotyt, Piroksenit, Komatit, Pikryt

Kl. Gabra i Bazaltu: Gabro (diallagowe, oliwinowe), Troktolit, Noryt, Bazalt, Paleobazalt (Melafir), Diabaz

Kl. Dorytu i Andezytu: Dioryt, Andezyt

Kl. Granitu i Ryolitu: Tonalit, Granodioryt, Granit, Dacyt, Ryolit

Kl. Syenitu i Trachitu: Syenit, Trachit

Kl. Monzonitu i Latytu: Monzonit, Latyt

i... Syenity foidowe, Fonolity, Dioryty Foidowe, Tefryty, Gabra Foidowe, Bazanity, Foidolity, Foidyty

16. Skały zawierające Oliwin:



Czysty forsteryt nie występuje w skałach magmowych. Oliwiny zawierające 95-88% forsterytu są obecne w dunitach, perydotytach i pikrytach. Oliwiny o podobnym składzie występują w bazaltach oliwinowych. Fajalit w skałach magmowych występuje rzadziej, często w zmetamorfizowanych skałach żelazistych. Bywa składnikiem alkalicznych skał magmowych głębinowych, np. sjenitów, a nawet granitowych pegmatytów. W drobnych ilościach może występować w kwaśnych skałach wylewnych typu ryolitów i dacytów. Często wokół oliwinów tworzą się strefy reakcyjne, tzw. Obwódki kelyfitowe stanowiące mieszaninę anortytu, diopsydu, granatów, spineli i innych.

18. Iddyngsytyzacja

- proces zastępowania oliwinu minerałami wtórnymi takimi jak chloryty czy goethyt. Agregaty mineralne powstałe w ten sposób nazywane są iddingsytem.

19. Wymienić i opisać zasadowe skały magmowe



Skały zasadowe (bazyty) – skały magmowe (zawierające od 40 do 53% SiO2). Obejmują skały o niedomiarze krzemionki w stosunku do tlenków metali alkalicznych.

Głębinowe skały zasadowe są reprezentowane przez: gabroidy – (np. gabro, noryt, pstrągowiec, anortozyt, esseksyt, teralit, cieszynit) także fojait – (np. syenit nefelinowy, szonkinit, tinguait) także dioryt foidowy oraz foidolit – (np. urtyt, ijolit, nefelinolit).

Wylewne skały zasadowe są reprezentowane przez: bazaltoidy – (np. bazalt, tefryt, bazanit, oceanit, limburgit), fonolit oraz foidyty.

Wiele skał zasadowych przyjmuje formę żyłową.

20. Skały ultrazasadowe



Skały ultrazasadowe (hiperbazyty, ultrabazyty, foidolity, ultramafity) – skały magmowe zawierające poniżej 45% SiO2. Obejmują skały o znacznym niedomiarze krzemionki w stosunku do tlenków metali alkalicznych.

Głębinowe skały ultrazasadowe są reprezentowane przez: perydotyty, piroksenity, hornblendyty, dunity;

Wylewne skały ultrazasadowe są reprezentowane przez: komatyty (komatiity), pikryty, nefelinity, leucytyty.

Główne minerały skałotwórcze: oliwiny, pirokseny (amfibole, biotyt, chromit, magnetyt, granaty) i inne.

21. Kwaśne skały magmowe



Skały kwaśne – skały magmowe zawierające powyżej 65% SiO2 (skały z nadmiarem krzemionki, która wydziela się w postaci kwarcu).

- głębinowe = plutoniczne skały kwaśne – reprezentowane przez: granitoidy, granity alkaliczne, granit alkaliczno- skaleniowy, granit, adamellit, granodioryt, tonalit.

- wulkaniczne = wylewne skały kwaśne – reprezentowane są przez: porfiry kwarcowe, ryolit, ryodacyt, dacyt, obsydian = czyste szkliwo wulkaniczne, smołowiec = uwodnione szkliwo wulkaniczne, perlit – szkliwo z kulistymi sferolitami, pumeks.

- kwaśne skały żyłowe – reprezentowane przez: aplity, mikrogranit, pegmatyty, lamprofiry.

22. Klasa Diorytu i Andezytu



Są to skały magmowe średnie, w której zawartość SiO2 oscyluje bliżej

dolnej granicy interwału udziału tego składnika w skałach średnich, a wiec

w pobliżu 52%.

DIORYT

jest skalą głębinową,

ANDEZYT

powstaje w wyniku wylewów

powierzchniowych lub niekiedy krystalizuje w strefach

przypowierzchniowych.

Dioryty

są to skały mezokratyczne przechodzące do melanokratycznych o strukturze średnio- i gruboziarnistej, teksturze bezładnej. Ok.. 50% stanowią minerały femiczne, pozostała część to skalenie.Minerały femiczne reprezentowane są przez piroksen z grupy augitu, horblendę zwyczajną i nieznaczne ilości biotytu. Skalenie to głównie plagioklazy średnie zbliżone do andezynu. Akcesorycznie w skałach tych występują magnetyt, tytanomagnetyt, rutyl i cyrkon. Dioryty należą do skał ozdobnych. W dużych ilościach wykorzystywane są w budownictwie. W Polsce w nieznacznych ilościach występują w okolicach Niemczy na Dolnym Śląsku.

Andezyty

są to skały mezokratyczne. Posiadają strukturę porfirową, zbudowane z prakryształów i ciasta Skalnego. Prakryształami są: - horblenda zwyczajna - plagioklaz średni (andezyn) i niekiedy piroksen z grupy augitu. Ciasto skalne ma najczęściej charakter drobnokrystaliczny, zbudowane z tych samych minerałów co prakryształy. W skałach tych też występują minerały rude najczęściej magnetyt. Andezyn jako prakryształ w andezycie prawie zawsze wykazuje budowę pasmową. Przy niezakłóconym rytmie krystalizacji tego minerału wraz ze spadkiem temperatury ,przy krystalizacji magmy obserwuje się w nim sukcesywny spadek zawartości cząsteczki anortytowej idąc od Środka ku peryferycznym częścią kryształu. Wynika to stąd że udział cząsteczki anortytowej w plagioklazach jest odwrotnie proporcjonalny do wzrostu temperatury. Bardzo często obserwuje się w krysztale o budowie pasmowej wzrost cząsteczki anortytowej w kolejno następujących żonach. Taki wzrost spowodowany jest wzrostem temperatury (zakłóceniem w procesie krystalizacji magmy). Pod wpływem tego zakłócenia temperatury następuje zmiana w składzie udziału anortytu.

Takie odwrócenie krystalizacji jonów w plagioklazie nazywamy

rekurencją pasową

. Andezyty bardzo często objęte są autohydrotermalnym przeobrażeniem nazywanym

propylityzacją

. W procesie propylityzacji andezytu zachodzą przeobrażenia doprowadzające do chlorytyzacji, epidotyzacji i zeolityzacji andezytu. Niekiedy roztwory autohydrotermalne powodujące propylityzację doprowadzają do okruszcowania andezytów siarczkami cynku, ołowiu, srebra a nawet złota. Jeżeli przeobrażenia andezytów przebiegają pod wpływem roztworów wody morskiej to skały te zmieniają się w utwory bardzo bogate w minerały z montmorylonitu. Andezyty wykorzystywane są jako kamień budowlany, w niektórych przypadkach jako kamień ozdobny, a także jako skały kwasoodporne. Andezyty w Polsce występują wyłącznie w Pieninach na górze Wżar, koło Czorsztyna na górze Bryjarka, w Szczawnicy na górze Jarmuta i na wschód od Szczawnicy. Występują także w postaci małych odsłonięć w potoku w okolicy Szczawnicy i Krościenka. Są to andezyty hornblendowo -augitowe i wyłącznie hornblendowe. Wszystkie te występowania andezytów mają charakter komagmatyczny.

23. Klasa Granit Ryolit



Granity

są to skały głębinowe, ryolity - wylewne. Krystalizują z magm kwaśnych, w których zawartość SiO2 jest z reguły wyższa od 65%. Granity należą do najbardziej pospolitych skał głębinowych. Są to skały o strukturze holokrystalicznej, teksturze w zdecydowanej przewadze bezładnej. Przeciętnie granit zbudowany jest z 30% kwarcu, 30% skalenia potasowego (ortoklaz lub mikroklin) 30% kwaśnego oligoklazu i albitu i ok. 10% mik (muskowitu i biotytu). Istnieją granity dwumikowe muskowitowo - biotytowe ijednomikowe biotytowe albo muskowitowe. Najpospolitsze są jednomikowe (biotytowe). Ze względu na zawartość SiO2 wyróżniamy wśród granitów: TONALIT o zawartości 60% Si02, GRANODIORYT o zawartości 65% SiO2, HADAMELITY o zawartości 67% SiO2 i typowe GRANITY, w których udział SiO2 jest wyższy od 70%. Granity całkowicie pozbawione biotytu nazywa się

LEUKOGRANITAMI

. Minerałami akcesorycznymi w granitach najczęściej są cyrkon, turmalin, granaty, rutyl. W obrębie granitów bardzo często występują produkty krystalizacji końcowej. Należą do nich najczęściej : PEGMATYTY, APLITY I ŻYŁY KWARCOWE.

Pegmatyty

to utwory grubokrystaliczne w większości zbudowane z minerałów o wykształceniu idiomorficznym reprezentowane przez kwarc, skalenie potasowe, albit, miki oraz dużą ilość min. rzadko występujących w przyrodzie, którymi są: granaty, turmaliny, minerały grupy berylu i wiele innych. Pegmatyty są związane głównie z podetapami: pegmatytowym i pneumatolitycznym, czyli tworzą się w temperaturze od 900 – 4000C

Aplity

to utwory żyłowe występujące w granitach o strukturach drobnokrystalicznych. Powstają w wyniku gwałtownego odgazowania produktów pomagmowych. Żyły kwarcowe to utwory w większości monomineralne zbudowane wyłącznie z kwarcu.

GENEZA GRANITÓW

Do początku XX-tego wieku uważano, że wszystkie granity występujące w skorupie ziemskiej powstały w wyniku krystalizacji z magmy.

b) ryolity, dellenity, dacyty


24. Występowanie granitoidów w Polsce



W Polsce wychodnie kwaśnych skał magmowych nie zajmują dużych obszarów, sprowadzają się głównie do rejonów na Dolnym Śląsku. Granitoidy budują Karkonosze i Tatry (wysokie), spotkać je można także w wielu masywach w Sudetach (masyw Strzelin- Otmuchów, Strzegom- Sobótka, Karkonoszy, łużycki) i na Przedgórzu Sudeckim. Polska NE- Ostrowia mazowiecka w wierceniu 1290 m.
2014-07-19 18:44
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © sanaalar.ru
    Образовательные документы для студентов.