.RU
Карта сайта

Краса ніколі не памрэ на свеце - старонка 4

85



Прыціхлі з музаю мы, як нямыя,
Тым часам плойма модных песняроў,
Пабраўшы ў рукі пёры залатыя,
Да кучаравых прылягла радкоў.

Пакуль яны грымзоляць спрытна словы,
Я думы думаю свае адзін
І, як дзячок да псалмаў адмысловых,
Да гладкапісаў дадаю: «Амін!»

Пачуўшы хвалу, пасылаю кожнай:
«Але!», «Папраўдзе, так!», «Во гэта - верш!»
Хоць так пачуцці выказаць няможна,
Любоў к табе я выкажу найлепш!

Цані за пуставейнасць спевакоў,
Мяне - за думкі ціхія, без слоў.

86



Цікава б знаць, паэзіяй сваёй,
Што на ўсіх ветразях нясе імкненні,
Спыніў ён лёт фантазіі маёй
І пахаваў у месцы нараджэння?

Ці самы ён, каго якісьці дух
Вучыў ствараць пачварныя стварэнні.
Ці, аб'яднаныя, яны удвух
Мае пазабівалі летуценні?

О, не! Ні ён, ні ўсе дарадцы з ім
Маёй паэзіі забіць не могуць!
Ён, са сваім дарадчыкам начным,
Мяне жудой сваёй не перамогуць!

Але, як ты яго ўзнёс да нябёс,
Я страціў тое: што у сэрцы нёс.

87



Бывай! Цябе ніяк я не стрымаю,
Занадта ты, любоў, любіма мной.
Цябе з сваёй вязніцы вызваляю,
Сам развітаўшыся з тваёй турмой.

Як я ўладаў дарункамі тваімі
І дзе заслугі для такіх дароў?
Калі любоў назад усё адніме,
Якое б права, каб не даць, знайшоў?

Дарыла ты мне безрахубна скарбы,
За што - не ўцямлю да сяе пары.
Вялікі грэх я на душу узяў бы,
Каб не вярнуў табе твае дары.

Я над табой нібыта ў сне ўладарыў.
Калі прачнуўся - знік і след ад мараў.

88



Калі мяне знялюбіш ты зусім,
На ўсё маё нядобрым вокам глянеш,
Я пагаджуся з выракам тваім,
Сам на сябе я выйду на змаганне.

Свае пахібы ведаючы ўсе,
Супроць сябе магу сказаць такое,
Што мне бяды багата прынясе,
Яшчэ вастрэй тваю наточыць зброю.

І, зрэшты, буду ў выйгранцы і я:
Хоць у змаганні пацярплю я страту,
Памогшы перамозе, удвая
За ўсе выдаткі атрымаю плату.

Я так люблю цябе, што без дакора
Гатоў прыняць якое згодна гора.

89



Скажы, што ты знайшла ў мяне загану,
Прыйсці з якой і здрадзе балазе,
Скажы: кульгавы я. Адразу стану
Кульгаць сумысна на адной назе.

Не знойдзеш слоў ты, каб мяне пакрыўдзіць,
Такіх, як сам я на сябе знайду.
Як ты жадала, перамена прыйдзе
Табе на радасць, на маю бяду.

А знаючы, табе што даспадобы,
Парэжу дружбы нашай ніці ўсе.
І што калі між намі ні было бы,
Няхай няпамяць пылам разнясе.

Супроць сябе я на змаганне стану:
Мне вораг той, табе хто не жаданы.

90



Калі знялюбіш - знелюбі хутчэй,
Пакуль мне свет рыхтуе ўкрыжаванне.
Ліеш мне горыч - налівай паўней.
Страшней за ўсё чаканне пакарання.

Цяжкое гора пасылае лёс, -
Не трэба і табе з сваім пазніцца.
Навошта б золак мне імжу прынёс,
Калі ўсю ноч грымела навальніца?

Пакінь мяне, ды не ў апошні час,
Калі ушчэнт закатуюць нягоды.
Раптоўна кінь, каб праглынуў я ўраз
Свой горкі жаль ад найвялікшай шкоды.

І што нягоды дробныя тады,
Калі цябе губляю наўсягды?

91



Той ганарыцца талентам, багаццем,
Паходжаннем, той знатным сваяком,
Той модна скроеным, дзівосным плаццем,
Той сокалам, стаеннікам ці псом.

І кожны так: шукаючы, знаходзіць
Усё, што радасць для яго нясе.
Маё ўсё шчасце ў гэткай асалодзе,
Ў якой сабраны іншыя усе.

Твая любоў мне даражэй багацця
І гонару вяльможнага мілей.
З ёй не зраўняцца самай пышнай шаце,
Яна за слодыч нават прыямней.

Ты, адабраўшы гэты скарб знянацку,
Мяне заручыш з доляю жабрацкай.

92



Ніяк не здзейсняцца твае жаданні:
Маёй ты будзеш да апошніх дзён.
Жыццё маё залежыць ад кахання:
Канец кахання дасць мне вечны сон.

Чаго баяцца горшае напасці,
Калі найменшая прыводзіць смерць?
Маё няшчасце - можа, ў ім і шчасце -
Твайго гумору змены ўсе цярпець.

Калі жыццё залежнае такое,
Чаго ж мне добрага чакаць ад здрад?
З каханнем я і з вечным супакоем
Цяпер аднолькава спаткацца рад.

Але з дабра бывае нам і ліха:
Ты можаш здрадзіць. Здрада ходзіць ціха.

93



Я жыў бы так, як ашуканы муж,
Які цябе любіць не перастане.
Кахання цень здаваўся бы яму ж,
Нібыта як сапраўднае каханне.

Не бачу змен у позірку тваім,
У ім няма варожасці ніякай.
Не так, як на абліччы дзе-якім
Накрэслены усіх злачынстваў знакі.

Ты, з ласкі неба, што ад нас вышэй,
На твары маеш пекнаты зіхценне.
Што б ні было на сэрцы, а з вачэй
Заўжды свіціцца яснае праменне.

Красой ты яблык Евы нагадала б,
Каб цнота выгляду адпавядала.

94



Хто не пакрыўдзіў слабага нічым,
Не назаляў уладаю нікому,
Ўзрушаў хто іншых, сам жа разам з тым
Халодны быў, як камемень нерухомы, -

Той ад жыцця найлепшы мае дар,
Узбагаціць яго сваёй ашчадай,
Той над сабою поўны гаспадар,
Для ўсіх другіх - узор ён і парада.

Належыць лету водар летніх квет,
Хоць кветка тая пацвіце і звяне.
Калі ж загана ў ёй праложыць след,
Нат пустазелле прыямнейшым стане.

Дзядоўнік сэрцу нашаму мілей,
Чым водар цвілых і гнілых лілей.

95



Якой красой, прывабнасцю якой
Ад воч людскіх грахі твае схаваны!
Ды, як на ружы плямачкі пад тлёй,
І на табе застаўся след заганы.

Маўчаць не змусіш ты людскі язык,
Ён так змяшае праўду і няпраўду,
Што, як, здаецца б, грэх ні быў вялік,
Хвалой табе адразу загучаў бы.

Які даеш палац дзівосны ты
Для той спакуснай і распуснай змусты!
Пад засенню цудоўнай пекнаты
Становіцца прывабнаю распуста.

Ды не забудзься, што іржа, на жаль,
З людской нядбайнасці, знішчае сталь.

96



Адны - віну кладуць на маладосць.
Не хочуць бачыць той віны другія.
А ўсе твае грахі і прыгажосць
Кахаюць маладыя і старыя.

Падобна, як тандэтны самацвет
Зіхціць зырчэй на пальцы у царыцы,
За дабрадзейнасць грэх прымае свет,
На ўсё благое можа ён забыцца.

Як спрытна статак воўк бы ператрос,
Каб мог з'явіцца ў выглядзе ягняці.
Як пакараў бы закаханых лёс,
Каб ты надумала зачараваць іх!

Так не рабі! Ты так любіма мной,
Што й гонар твой я падзялю з табой.

97



Якой зімой здаваўся мне той час,
Пакуль цябе не бачыў я, мой дружа:
І Дзед Мароз хадзіў навокал нас,
І дні і ночы ускрывала сцюжа.

А сапраўды, было каля жніва,
Калі свой плён ледзь восень паднімае,
Нібыта тая сумная ўдава,
Што ад вясны цяжар вялікі мае.

Ды для мяне патомства ўсё яе
Здавалася сям'ёй асірацелай,
Дзе ты - мне там і лета настае,
Цябе няма - і птушка б не запела.

Калі ж пачне - то цыркне, то замоўкне,
Ад песень тых і ліст на дрэвах жоўкне.

98



Вясной мы разышліся, ў той пары,
Калі з'явіўся красавік вясёлы,
Калі і ён, і бог Сатурн стары
З вясной спявалі і вадзілі кола.

Ні птушак спеў, ні водар веснавой,
Найлепшай самай, зіхатлівай краскі
Не ўзялі ўсё ж ткі ўлады нада мной,
Не памаглі ствараць і баяць казкі.

Не захапляў мяне ружовы цвет,
Не мілаваўся я лілейным цветам, -
Усё найлепшае, што мае свет,
На ўзор цябе і створана сусветам.

Хоць пачуваўся я, нібы зімой,
Я ў кветках бачыў вобраз ясны твой.

99



Фіялцы ранняй кінуў я дакор,
Што водар свой яна ў цябе украла,
Што сінь вачэй ўзяла ў цябе на ўзор
Для ўсіх валошак і для ўсіх фіялак.

Лілеі ўзялі белізну сваю
Ад рук тваіх, вынежных, незраўнаных.
Я сорам руж ніяк не утаю:
Ў цябе ўсе барвы іхнія забраны.

Адна ў дадатак да ўсяго ўзяла
І водар дзіўны ад твайго дыхання.
Затое кару жорсткую знайшла:
Ад слімака яна напэўна звяне.

І колькі б кветак я ні бачыў дзе, -
Што-небудзь кожная ў цябе крадзе.

100



Дзе муза? І чаму маўчыць яна
Аб тым, хто даў усю магутнасць ёй?
Ці, можа, ля чужога дзе акна
Складае спеў нікчэмнасці якой?

Вярніся! Стань і спевам адплаці
Таму, хто даў натхненне ў лепшы верш,
Мастацтва даў, што нас вядзе ў жыцці,
Дзеля якога ў свеце ты жывеш.

Уважна ўгледзься ты ў яго чало.
Калі заўважыш зморшчкі дзе на ім,
Паўстань на час, на ўсю няпраўду, зло,
А за разбой - кляймі пяром сваім.

Праслаў хутчэй адвечную красу,
Пакуль не ўзняў час серп свой і касу.

101



Гарэзніца! Нашто марудзіш ты,
Не нарысуеш любага майго
З усім дабром, з зіхценнем пекнаты,
Чыё святло і на цябе лягло?

Ты адкажы: няўжо, на твой пагляд,
Не трэба цноце аніякіх фарб,
А алавок няўжо зусім не варт
Увекавечыць гэты дзіўны скарб?

Няўжо краса тады і прыгажэй,
Калі яе красой не назавеш?
Хоць залаты ёй створаць маўзалей,
А вечнасць дасць ёй твой цудоўны верш.

Каб час наступны бачыў прыгажосць,
Ягоны вобраз дай такім, як ёсць.

102



Люблю, але, бадай, маўчу пра тое,
Люблю мацней, а скажа хто - слабей.
Той прадае пачуцце залатое,
Хто пра любоў крычыць ля ўсіх дзвярэй.

Пачатак быў і ў нашага кахання,
Цябе вітаў я песняю сваёй,
Як Філамель, ад змроку да світання,
Пакуль не прыйдзе лета за вясной.

І не таму, што лета горш прадвесні,
Калі ноч моўкла, слухаючы спеў.
Увосень лес увесь спявае песні,
Акорды дзікія злятаюць з дрэў.

Замоўк і я, падобна Філамелі,
Каб песні ціхія прывабу мелі.

103



Якая муза бедная мая,
Калі ёй трэба праспяваць аб тым,
Хто лепш хваленняў нашых удвая
У натуральным выглядзе сваім.

Не дакарай, калі замоўкнем з ёй.
У люстра глянь. Аблічча ўбачыш там,
Якое надзвычайнай пекнатой
Вышэй таго, што я даваў ці дам.

Вялікі грэх прыняў бы на душу,
Сваёй хвалой заблоціўшы красу.
Я вобраз твой не ў вершы запішу,
Я лепш яго у сэрцы пранясу.

Папраўдзе, люстра больш табе дае,
Чым творы могуць перадаць мае.

104



Ты для мяне старэйшаю не станеш,
І ў першы дзень, і сёння - ты адна,
Хоць тры зімы зрывалі з дрэў убранні,
Якія ім прыносіла вясна,

Хоць тры вясны змяніліся на леты,
За летам восень жоўтая ішла,
Быў тройчы красавік вясной сагрэты, -
А ты - ўсё, як і ў першы дзень, была.

На жаль, краса знікае пакрыёма,
Як нікне цень ад сонечных гадзін.
Прывабнасць, што здаецца нерухомай,
Нябачны вокам мае рух адзін.

Пакуль яшчэ ты не была на свеце,
Быў росквіт і заход у кожным леце.

105



Любоў мая не ідалапаклонства,
А мой каханы ідалам не ёсць,
Хоць пра яго, яму пяю бясконца,
Ягоную ўслаўляю прыгажосць.

Сягоння, заўтра, ён усё прыгожы,
Ён будзе вечна ў харастве такім.
Таму і верш мой без яго не можа,
Пяе пра аднаго, жыве адным.

Краса, Прыязнасць, Цнота мне так любы,
Красу, Прыязнасць, Цноту слаўлю я.
Яны - як кола, у якім я ўсюды
І у якім уся любоў мая.

Красу, Прыязнасць, Цноту - ўсе тры сілы
Жыццё шчасліва ў ім адным злучыла.

106



Калі у хроніках старых часоў
Чытаю я пра рыцараў і лэдзі,
Якія зналі хараство, любоў,
Жылі, змагаліся, ўміралі недзе, -

Тады здаецца, што у спробах тых
Сказаць пра рукі, ўсмешкі вуснаў, вочы
Найлепшы кожны з песняроў старых
Намаляваць твой дзіўны вобраз хоча.

Ты - надзвычайны хараства узор.
У творах іх - твой цень адлюстраваны:
Цябе не бачыўшы, хто даў бы ў твор
Твой чараўнічы вобраз незраўнаны?

А мы, сучаснікі, хоць бачыць можам,
Сказаць не можам добра аб прыгожым.

107



Ні прадчуванні, ні прарочы дух,
Што адкрывае дзень наступны свету,
Не ведаюць, не скажуць, ці дайду
З табой, любоў, да вызначанай мэты.

Як месяц пройдзе праз зацьменні ўсе,
З сваіх прароцтваў Аўгур сам смяецца.
Наступны дзень зямлі ўсёй мір нясе
Пад засенню алівавага вецця.

Так і любоў мая: ў вянку надзей
У вечнасць пройдзе цераз верш сардэчны.
Смерць страшнай можа быць для тых людзей,
Якія з цемры не выходзяць вечна.

Мой горды, непакорны, шчыры верш, -
Ты дэспатаў усіх перажывеш!

108



Што б я ў памяці людской знайшоў
Не скарыстанае табе на хвалу?
Што новае сказаў бы пра любоў,
Каб і цябе найлепей праслаўляла?

Нічога, пэўна! Як у днях былых,
Калі мы толькі стрэліся з табою,
«Любі-мая» - гучыць з радкоў маіх
На новы лад малітваю старою.

Любоў адвечную і новую прытым
Не скрыўдзіць час і не закрые пылам, -
Лістом паперы стане ён рудым,
Каб запісы на ім свае рабіла.

Што нам любоў дала у першы раз,
Жыць будзе вечна, нават і без нас.

109



Ты не кажы, што сэрца ў паняверцы,
Хоць зменшыўся агонь, напэўна, ў ім.
Мая душа ў тваім бытуе сэрцы,
З ім разлучыцца - як з сабой самім.

Кахання дом! Пасля ўсіх вандраванняў
Такім, як быў, страчаюся з табой,
Каб ганьбы след пры першым жа спатканні
Адмыць сваёй гарачаю слязой.

Хоць, як усе, і я з крыві і плоці,
Але не вер ніколі тым усім,
Што мог бы я сваё сумленне зблоціць
І не вярнуцца да цябе зусім.

На свеце радасць мне адна ты, цвеце?
Што без цябе мне ў тым прасторным свеце?

110



На жаль вялікі, гэта не мана!
Блукаў я скрозь, дзе варта і не варта
І стала мне, як блазнюку, цана,
Сама любоў мне стала нібы жартам.

Папраўдзе, так: я крыва, ўперакос
Глядзеў на ўсё, што добрага бывае.
Ды лёс мяне праз хібы ўсе пранёс,
Ты зноў мне любай стала, дарагая.

Я ні грахоў, ні праўды не таю,
Няхай спакуса сэрца не трывожыць.
Сябе навек табе я аддаю,
А бог кахання хай мне дапаможа, -

Каб прытуліла да сваіх грудзей,
Каб неба стала для мяне бліжэй.

111



Я згодзен з тым, што доля мне не маці.
Яна на мне паставіла пячаць:
Прымусіла цяжкой штодзённай працай
Для існавання сродкі зарабляць.

Як фарбавальшчык сам афарбаваны,
Таксама я адзначан рамяством.
Каму пашана, а каму загана
Адным і тым жа выбіта кляймом.

Ты памажы пазбыцца мне хваробы.
Я воцат вып'ю, ўсё, што скажаш ты.
Я не адмоўлюся, абы дапамагло бы,
Ад самай найгарчэйшай гаркаты.

Мая любімая! Найлепшай рады
Я дачакаўся б ад тваёй спагады!

112



Твая спагада і замілаванне
Прыкрыюць след ганебнага кляйма.
Мне абыякавым цкаванне стане,
Пакуль са мною будзеш ты сама.

Твае пахвалы ці твае дакоры
Мне прынясуць патолю або жаль.
Ты для мяне адна ва ўсім прасторы,
Я пры табе, як закаваны ў сталь.

Я ад сябе адкінуў так далёка
Ўсё, што ліслівасць ці хлусня вядзе,
Каб іх і следу не было навокал,
Каб іх не бачыць, не пачуць нідзе.

Пануеш ты адна ў мяне на сэрцы,
Мне без цябе ўсё нежывым здаецца.

2014-07-19 18:44
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © sanaalar.ru
    Образовательные документы для студентов.