.RU
Карта сайта

С. Законнiкаў

Індывідуальныя заданні для паглыблення ведаў па беларукай мове і літаратуры



8-11 класы



1.

Падкрэсліце ў сказах выказнікі, укажыце іх тып: просты дзеяслоўны (1), просты іменны (2), састаўны дзеяслоўны (3), састаўны іменны (4), складаны (5).

1

Сымонiха збiраецца ўжо богу душу аддаць (З.Бядуля).




2.

Ужо я хацеў адысцiся прэч (К.Кiрыенка).




3.

Чуў Iван звон ды не ведае, дзе ён (Б.Сачанка).




4.

Лiлiна прыгажосць была нетутэйшая (Я.Сiпакоў).




5.

Дзед заставаўся адзiн у хаце (З.Бядуля).




6.

Некалькi гадоў назад ён там жыў з сынам.




7.

На шчасце, бераг выдаўся вельмi щтульны (Я.Маўр).




8.

У Глушака вочы палезлi на лоб (I.Мележ).




9.

Шчырая ў iх была дружба, сапраўдная (I.Шамякiн).




2.

Падкрэсліце граматычную аснову сказаў.

  1. Дзетак узгадаваць – не курак пасклiкаць (Прыказка).

  2. Ноччу па лесе абы-хто не ходзiць (Я.Колас).

  3. Усякi з нас летняму дожджыку рад (Я.Купала).

  4. Абняць цябе – як запаволiць грэх, пацалаваць – пра грэх зусiм забыцца (У.Марук).

  5. Дзяўчынцы сумна адной у хаце (П.Галавач).

  6. Дзядзька навучыў мяне чытаць (Я.Колас)

  7. Грукае ў дзверы двухтысячны год (С.Законнiкаў).

  8. Дзень меўся быць найлепшы (Я.Скрыган).

  9. Тысячы рознагалосых птушак напоўнiлi паветра свiстам i шчэбетам (Я.Колас).

10. Вячэраць удзвюх было прыемна (А.Саскавец).

11. Верка, мацi яе, працавала. медсястрой у бальнiцы (Я.Сiпакоў)

3.

Запішыце тэкст, устаўляючы, дзе трэба, прапушчаныя літары, знакі прыпынку і раскрываючы дужкі.

(На)нач яшчэ больш націснуў мароз.

Сц..мнела яму ўж.. ў лесе стала адразу шэра аж замітусілася (ў)ваччу. Цёмная слі..кая смуга павісла і вісела над дарогай (не)дастаючы снег.. .У небе выразаўся маладзік ву..кі ..жаты серп наліўся агнём і ярка блі..чаў (з,с)лева (ў)гары над самым лесам аж балелі ад яго ..очы. Ля маладзіка скакала маленькая зорка ..остранькая як іголачка а во..даль стаяў в..лікі даставаў аж да самай з..млі шырокі ў д..ве паласы жоўтую і сінюю круг на вец..р.

Лес за абочынамі быў цёмны а (ў)перадзе во..даль ад дарогі дарога павар..чвала (ў)права чорны як сажа. Аб..інеў конь спачатку паб..лела грыва пасля ён зб..леў увесь бы хто ўзяў (ус,уз)кінуў яму на спіну абрус. Было відаць як абраслі іне..м аглоблі загнутыя (с,з)пераду палазы ў вазку і сена што (з,с)бітае л..жала (ў)перадку заб..лелася стала як вата. Конь дыхаў парай ш..рокая белая паласа паўзла (з,с)пад аглабель аж на абочыну с..лалася на снег. З дарогі ц..гнула настылай вільгац..ю аднекуль пахла сырым дрэвам сасной і распаранай кастрыцай як з лаз..ні дзе сушаць перад мяццём лён.

Ратушняк сядзеў ц..пер ў вазку ўціснуўшыся ў куток у разгоенае сена і намораны дыхаў з с..бе (не)могучы адсапнуцца. Сорак пяць гадоў прас..трэленыя (на)скрозь лё..кія (у,ў)цякаў папаўшыся (ў)пачатку вайны ў палон.

На каўн..ры рас..таў іней і аўчына мокрымі доўгімі пасмамі ліпла да шчок. У пл..чах там дзе ён ц..пер прыціснуўся ў ва..ку да сена стала цёпла нібы(та) прыхінуўся ў канторы спінай да напаленай гру..кі. А..чуў як вянуць рукі хацелася спаць. Тады ён пакінуўшы на каленях на кажу(ху,се) рукавіцы вялікія байкавыя на ваце з (д,дз)в(ю,у)ма пальцамі салда(тс,ц)кія цёр далонямі ..очы доўга аж пакуль яны не забалелі і ў іх не пайшлі чырвоныя кругі. Пасля зрабілася ўсяму цёпла і павяла (ў)ніз г..лава. Ён пачуў што спіць. Падняўшыся тады і стаўшы на калені ён а..вязаў (у)перадку ад загнутага полаза лейцы і стаў тузаць за іх паганяючы каня. Калі конь на роўным цвёрдым сне(гу,зе) пабег трушком ён нагнуўся чуць (не)выкуліўшыся з вазка і ўхапіўшы друзак халоднага збітага снег.. у каня (з,с)пад капыта рас..цёр яго ў далонях і стаў мачыць ..очы. Падумаў што на марозе гэта не паможа што так можна толькі памарозіць шчокі. Успомніў тады не спіць другую ноч воз..ме і зваліцца на марозе з ног.

(І.Пташнікаў)

ТЭМА

:__________________________________________________________

ІДЭЯ

:___________________________________________________________

ТЫП МАЎЛЕННЯ:

_______________________________________________

СТЫЛЬ:

________________________________________________________

СТЫЛЯРЫСЫ

: __________________________________________________

________________________________________________________________

СРОДКІ СУВЯЗІ

: ________________________________________________

_________________________________________________________________

4.

Дапасаванне (1), кіраванне (2), прымыканне (3). Укажыце адпаведны спосаб падпарадкавальнай сувязi ў прыведзеных словазлучэннях.

двойчы два




глядзець праз акно




сонечны Баку




недзе далёка




iсцi не спяшаючыся




высока ў небе




гуляць каля ракi




ехаць полем




шырокi прастор




справядлiвае журы




здольны да навукi




добра знаёмы




нейкая з дзяўчат




машына перад магазінам




гаворка па-беларуску




праспаць суткi




рака Нёман




жаданне вучыцца




кожныя суткi




песня салаўя




дзве кнiгi




роўны мiж намi




5.

Падкрэсліце галоўныя словы ў словазлучэннях.

Белы ад iнею, пачаць вучыцца, недалёка ад школы, спрытны з дзяцiнства, трэцi ад канца, нехта свой, просьба брата, удзень пасля заняткаў, кожны з нас.

6.

Аднасастаўныя сказы (1), няпоўныя сказы (2)? Пастаўце адпаведную лічбу.

1.

Вагон – хата Мiколкава (М.Лынькоў).




2.

На трэцi дзень работы пленума нечакана аб'явiлi перапынак ажно на гадзiну (I.Шамякiн).




3.

Навокал цёмны лес i хмызняк ды злыя сабакi на дварэ (Я.Колас).




4.

Вось апошнi паварот (I.Мележ).




5.

На полi не было вiдаць нi душы (I.Новiкаў).




6.

За тым гаем жытнёвае поле.




7.

Дарозе, здавалася, не будзе канца (В.Гардзей).




8.

Новая чатырохпавярховая школа.




9.

На гонях родных рунь рунейшая (Р.Барадулiн).







За вокнамі яшчэ як след не развіднела (А.Федарэнка).







Пад поняю – вiшнёвы белы сад! (В.Жуковiч)







З ёй няма нягод у хаце (В.Жуковiч).







Мне ўсё дорага тут, люба, родна, прыгожа (П.Броўка).







Няма ўжо такiх дактароў... (П.Панчанка).







Усхвалёваны душою, стану на даўно пакiнуты парог (М.Сяднёў).










(Жыццё нас наперад вяло). Вучыла, пякло, шкуматала на хвалях суровых прыгод (П.Панчанка).




7.

Падбярыце беларускiя адпаведнiкi. Запішыце.

1.

очерки по искусству




2.

четыре холодильника




3.

встречаться по вечерам




4.

болеть восполением лёгких




5.

две пятых лимона




6.

отблагодарить соседа




7.

школа в пяти километрах




8.

видеть своими глазами




9.

говорить сквозь слёзы




8.

Запішыце тэкст, устаўляючы, дзе трэба, прапушчаныя літары, знакі прыпынку і раскрываючы дужкі.

Toe лета як не (што)дня па ўсім навакол..і ад кра.. і да кра.. шугалі навальніцы. Такіх навальніц з п..рунамі нават старыя людзі казалі не помнілі на сваім в..ку.

Звычайна (з)ранку лагодна св..ціла со..нца хораша парылася па..сыхаючы з..мля даверліва ц..гнуліся да цёплых промняў (праз)меру набрынялыя вільгац..ю травы кветкі лістота дрэў. На небе не было (не,ні) хмурынкі і здавалася со..нцу ..чыраваць аж да самен..кага заход.. .

Аднак пасля абед.. ў прыродзе многае м..нялася. Ужо ад любой нават зусім (ня)ця..кай работы ці хадз..бы з цябе струменямі пачынаў ліцца гарачы пот і вельмі хацелася нават слабога подых.. ветр.. Толькі яго (не)было. У прыродзе а..чувалася нейкая насц..рога якая пер..давалася і людзям і жывёлам і птушкам.

(З,С)пачатку на небе з'яўлялася (не)вялікая цёмная хмарка якая з кожнай хвілінай расла набрын..вала ўсё большай і большай ч..рнатой. А..туль(жа) спярша глуха бы (з,с)пад з..млі даносілася вуркатанне за(тым) яно пераходзіла ў гр..моты і ўжо ні(ў)кога не заставалася сумнен..я што і сён..я навальніца абрынецца на вёску шалам вадьі і маланак.

Жанкі спяшаліся закругліць сваю работу ў агародзе ці ў пол.. ху..чэй беглі (да)дому і шчыльна зачынялі ўсе ..окны дзверы заклад..валі ў печы юшкі. 3 набліжэн..ем хмары якая ахоплівала (паў)неба яны голасна клікалі (да)дому дзяцей пасля станавіліся ў покуце на калені і гледзячы на іконы часта хр..сціліся бязгучна аднымі губамі вьшр..ш..валі ў бога літас..ці каб сл..пая с(ці,ты)хія не спляжыла градам пасаджан..ае і пасе....ае не забіла каго п..кельным агнём не спаліла хлеў ці хату не нарабіла яшчэ якой(небудзь) страшнай б..ды.

(А.Рыбак)

ТЭМА:__________________________________________________________

ІДЭЯ:___________________________________________________________

ТЫП МАЎЛЕННЯ: _______________________________________________

СТЫЛЬ: ________________________________________________________

СТЫЛЯРЫСЫ: __________________________________________________

________________________________________________________________

СРОДКІ СУВЯЗІ: ________________________________________________

9.

Якімі членамі сказа з’яўляюцца выдзеленыя дзеясловы? Падкрэсліце.

  1. Няхай

    паслужыць

    мне здароўе, як пiлiгрыму кiй дарожны. (С.Гаўрылкiн)

  2. Хату

    зрабіць

    – не скрыпку

    збіць

    (Прыказка).

  3. Усе не

    пакiдалi

    надзеi

    выратаваць

    хлопца (Ц.Гартны).

  4. Трымаць

    сябе ў руках заўсёды нялёгка (А.Кулакоўскi).

  5. Брат летам паедзе паступаць у БДУ.

  6. Лясныя рэкi

    вучылi

    плаваць, а лес

    кармiў

    нас,

    сушыў

    анучы (П.Панчанка).

  7. Зiмовы холад

    пачынаў прабiраць

    дзеда Талаша (Я.Колас).

  8. На другi дзень Васiля ўпершыню

    выклiкалi працаваць

    (I.Мележ).

  9. Пiсаць

    – не сякерай

    часаць

    (Прык.).

10.

Падкрэсліце дзеепрыметнікі.

Узмыленыя (конi), павалены (слуп), напiсанае (сачыненне), абсыпаны (дол), зроблены (з дошак), абжытая (хата), дапушчаныя (памылкi), загарэлы (твар), неўмiручы (подзвiг), адрамантаваны (тэлевiзар), прышыты (гузiк), павесялелы (твар), пачарнелы (бульбоўнiк), вядомы (мастак), настылае (паветра), любiмы (твор), узяты (напракат).

11.

Словы груша, сліва, яблык, персік, абрыкос, вішня ўтвараюць тэматычную групу. Але адно слова ўсё ж такі выпадае з агульнага рада. Якое гэта слова і чаму яго можна лічыць “лішнім”. (Пад увагу бярэцца толькі лексічны аспект)
2014-07-19 18:44
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © sanaalar.ru
    Образовательные документы для студентов.