.RU
Карта сайта

Журнал «Мах дуг», 1997 аз, №3, 4 - 6


Беранже

. Æз æй æмбарын. Ботар уæддæр æрвонг зонды хицау у. Кæддæрты-иу дзы разы нæ уыдтæн, фæлæ...

^ Дюдар

. Уый дæр дæ хорзы кой никуы ракодта.

Беранже

. Фæлæ уæддæр лæгæй лæг зæгъын хъæуы. Дæумæ дæр цыма тынг уæлиау æвæрд нæ уыди.

Дюдар

. Цæй уæлиауы кой кæныс! Æз ын-иу фылдæр хæттыты йæ ныхæстыл не сразы дæн. Йæ иудадзыджы гуырысхотæй-иу стыхстæн. Æппындæр ницæуыл æууæндыд, алкæуыл дæр былысчъилтæ кодта. Стæй мосье Папийоны тыххæй дæр йемæ бынтон разы нæ уыдтæн.

^ Беранже

. Цæуылнæ?

Дюдар

. Хъуыддаг афтæ у, æмæ Ботармæ бæлвырл æвдисæнтæ никуы уыди, фылдæр хатт æнæбындур ныхас кодта. Раст мæ бамбар, сыкъафындзты сæрыл нæ дзурын. Фæлæ Ботар мемæ быцæуыл куы схæцыд, уæд хъуыддаг сабырæй, биноныгæй равзарыны бæсты гуырымыхъ ныхæстæм фæци, размæ ссæндын байдыдта, хъусгæ дæр никæмæуал кодта, афтæмæй. Хицæуттæй йе сæфт кæй уыны, уымæ гæсгæ ахæм æнæхсæст, æнæджелбетт митæ кæны. Йæхицæй уæлдæр чи лæууы, уыдонæн цыма цæрыны бар дæр нæй, афтæ йæм кæсы. Уый йын æрдзон сахъат у, уайтæккæ йыл йæ маст фæтых вæййы... Ноджы, æцæгтæ дзурын, зæгъгæ, цыдæр ихсыд, джиппыуагъд ныхæстыл схæцы, мæнмæ та уыдæттæ хъаргæ дæр нæ кæнынц.

^ Беранже

. Уæдæ мын ныббар, фæлæ ацы хатт æз Ботары фарс дæн. Рæстзæрдæ лæг у. Бауырнæд дæ.

Дюдар

. Омæ уый тыххæй куы ницы зæгъын. Фæлæ уый ницæуыл дзурæг у.

Беранже

. Ай-гъай, раст лæг у. Ахæмтæ искуы иутæ йеддæмæ нæй. Уымæй дарддæр бонзонгæ у, кæйдæртау уæлиуæтты нæ тæхы. Хæрз стæм сты, рæстуд уæвгæйæ йæ цыппæртыл... хатыр курын, йæ дыууæ къахæй зæххыл фидар чи лæууы, ахæмтæ. Æхсызгон мын у, мæхи хуызæн кæй хъуыды кæны, уый. Куы йыл амбæлон, уæд ын раарфæ кæндзынæн. Мосье Папийоны ми та мын хъыг у. Нæ йæ хъуыдис алы ницæйæгты фæзмын.

Дюдар

. Гыццыл барагдæр уæвын хъæуы. Мосье Папийон йæ цæрæнбонтæ къанторы арвыста æмæ йæ ныр, чи зоны, сæрибарæй ацæрын бафæндыди? Цæуылнæ йын ис ахæм бар?

^ Беранже

(æлхыскъæмхасæнты). Ды та, мæнмæ гæсгæ, æгæр бараг дæ. Кæсыс æм, йæ зæрдæйы парахатæн æмбал нæй!

Дюдар

. Мæнмæ гæсгæ та дзы адæймаджы бамбарынæй ахсджиагдæр ницы и, мæ лымæн. Хъуыддагæн йæ уидæгтæ раиртасын хъæуы, йæ рахæцæн, йæ апмæ йын куынæ бахæццæ уай, уæд макæй аххосджын кæн. Хуыцау лæгæн зонд уый тыххæй радта, цæмæй йе ’мхуызон лæджы бамбарыныл архайа, æрдзы, царды алыхуызон цаутæн се ’рфытæм ныккæсынмæ тырна. Мæнæн уый нæма бантысти, стæй мын бантысдзæн, уый дæр нæ зонын. Цыдæриддæр у, уæддæр алцæмæн дæр аргъ кæнын хъæуы цæстуарзонæй. Уый куынæ уа, уæд фæрæдийын æнцон у. Афтæ амоны логикæ. Адæймаджы куы бамбарай, уæд ын ныххатыр кæнын дæр афтæ зын нал вæййы.

^ Беранже

. Боны фæстагмæ ды дæр сыкъафындзты фарс ма фæуай.

Дюдар

. Цытæ дзурыс! Æви мын бынтон ницæйаг æнхъæл дæ? Хъуыддаг афтæ у, æмæ æз æмæ ды цардмæ фæйнæхуызон цæстæй кæсæм. Дæумæ дæхи барæнтæ и, мæнмæ та — мæхи. Æз реалист дæн, ды та алцы дæр цыдæр фæлгæтты тъыссыс. Иу хабар та ма дзы уый ис, æмæ, æрдз цы саккаг кæна, уыдæттæн мах бон ницы у, стæй сын-иу хъуамæ нæхи тæрхонгæнæг дæр ма хонæм. Искæй фауæг, дам — йæхи фауæг. Æрмæст инквизитортæ фæагурынц айчы дæр къæм.

^ Беранже

. Уæдæ адæттæ иууылдæр æрдз саккаг кодта зæгъыс?

Дюдар

. Ау, уæдæ сыкъафындзы æз æмæ ды сфæлдыстам?

Беранже

. О, фæлæ адæймаг сыкъафындз куы феста, уæд уый æрдзы ныхмæ у.

^ Дюдар

. Æнæмæнг афтæ у... Цы, уый зоныс?..

Беранже

. Æз æрдзы æндæр ахæм хабар нæма федтон... Ай ног цыдæр у, чи не ’мбæлы, ахæм диссаг.

Дюдар

. Ды нæма федтай, фæлæ æрдзы алцæмæн дæр уæвæн и. Стæй, цы ’мбæлы æмæ цы не ’мбæлы, уыдæттæ чи сбæрæг кодта? Иу философ дæр, иу медик дæр сæ нæма раиртæста.

Беранже

. Чи зоны, философты бон æй нæу раиртасын, фæлæ нын сæ цард хатгай нæ цæстыты раз авæры æмæ дзы иртасын дæр ницыуал фæхъæуы. Цæвиттон, рауайы афтæ: иу фыд-зыкъуыр ныффæрск вæййы, царды змæлд нæй, зæгъгæ... ды та цæуыс, цæуыс, цæуыс (уаты иу къуымæй иннæмæ рацу-бацу кæны)... æмæ æппынфæстаг Галилейау ахæм хъуыдымæ æрцæуыс: «Цыдæриддæр у, уæддæр зилгæ кæны!»

Дюдар

. Дæ сæр бынтондæр сдзæгъæлтæ! Хабæрттæ дын сæмтъерытæ сты. Галилейы хабæрттæ дæр ныззыгъуыммæтæ кодтай — уымæн йæ теоретикон хъуыды фæуæлахиз догмæтыл.

Беранже

(фыр мæстæй рафыхти). Ныр мын цытæ дзурыс! Догмæтæ æмæ алы хæрæджы дымджытæ! Уыдон иууылдæр ныхæстæ сты! Чи зоны, мæ сæр æцæгæйдæр сдзæгъæлтæ, фæлæ дæ сæр та, дæ сæр! Мæнмæ гæсгæ, дæуæн уæвгæ дæр нал и сæр æмæ мур дæр ницыуал æмбарыс! Дæ Галилейы койтæй мын мæ зонд бынтондæр фæцæуын кодтай... Чердыгæй мæ бахъуыди дæ Галилей?

Дюдар

. Омæ дæхæдæг нæ райдыдтай йæ кой? Бебейы хæрæгау куы ныццæхгæрмæ дæ, цард нын æй нæ цæстыты раз авæры, зæгъгæ. Чи зоны авæры йæ, фæлæ цард æнæ теорийæ æдых у. Царды цаутæ иууылдæр теорийыл æнцайынц, уый у сæ бындур.

Беранже

(ноджы тынгдæр рафыхти). Куыннæ стæй! Æнцайынц де ’мбыд теорийыл! Æнæсæрфат тутт ныхæстæ! Сонтхелайы æнæджелбетт митæ! Æдылыдзинад!

^ Дюдар

. Фыццаджыдæр уал, æдылыдзинад цы у, уый зонын хъæуы!

Беранже

. Ха! Æмæ дзы цы зонын хъæуы! Æдылыдзинад у æдылыдзинад, æндæр ницы! Уый чи нæ зоны! Фæлæ ма мын зæгъ, сыкъафындзтæ та цы сты? Практикæ æви теори?

^ Дюдар

. Иу дæр æмæ иннæ дæр.

Беранже

. Ома куыд иу дæр æмæ иннæ дæр?

Дюдар

. Афтæ. Йе та кæнæ иу, кæнæ иннæ. Ам бæлвырд дзуапп раттын зын у.

Беранже

. Иугæр афтæ у, уæд... нæ... уыдæттæ мæ зонд нæ кæрды...

Дюдар

. Ме ’рдхорд, æппындæр дæхи хуызæн нал дæ. Ды иухуызон хъуыды кæныс, æз та æндæрхуызон. Гъемæ цæмæй æцæгдзинад сбæрæг уа, уымæн ис хос: абыцæу кæнæм.

Беранже

(тарстхуызæй). Мæхи хуызæн нал дæн, зæгъыс? Уæдæ кæй хуызæн дæн? Жаны хуызæн? Нæ-нæ, нæ мæ фæнды... нæ мæ фæнды Жаны хуызæн уæвын. Нæ мæ фæнды уый хуызæн уæвын. (Фæсабырдæр.) Æз философийæн ницы ’мбарын. Ницавæр скъолайы бакастæн. Дæумæ та диплом ис, ды йæм дæсны дæ. Дæуæн дæ бон у быцæу кæнын, æз та, цы дзуапп раттон, уый нал фæзонын.

^ Уынæр тынгæй-тынгдæр хъуысы, сыкъафындзтæ фæцæйзгъорынц раздæр сценæйы фалæты, рæбынæй, стæй та авансценæйы рудзынджы бынты.


Фæлæ йæ хатын, раст кæй нæ дæ, уый... мæ зæрдæ йæ зоны инстинкты, нæ, инстинкт сыкъафындзтæм и, интуицийы руаджы, о, о, интуицийы руаджы.

^ Дюдар

. Куыд æмбарыс дзырд «интуици»?

Беранже

. Интуици у... куыд æй загъдæуа... Цæвиттон, мæ зæрдæ йæ зоны, хаты йæ: ды сын æгæр кæй барыс, уый дæ лæмæгъæй цæуы... цæстæй хорз кæй нæ уыныс, ууыл дзурæг у...

Дюдар

. Уæллæй, сабийæ уæлдай нæ дæ...

Беранже

. Демæ быцæу кæнын мын зын у, ай-гъай, фæлæ цы, уый зоныс? Æз логикы бацагурдзынæн...

^ Дюдар

. Цавæр логикы?

Беранже

. Логик цы вæййы, уый, философы... цæй, цыма йæ нæ зоныс, логик цы у, уый. О, æмæ мын логик бацамыдта...

Дюдар

. Цы дын бацамыдта?

Беранже

. Азиаг сыкъафындзтæ дам африкаг уыдысты, африкæгтæ та — азиаг.

^ Дюдар

. Хорз дæ не ’мбарын...

Беранже

. Фæлæуу, фæлæуу... нæ... Ныйиннæрдæмыты дæн. Логик æй афтæ æмбарын кодта, африкæгтæ, дам, азиаг уыдысты, азиæгтæ та... бамбæрстай йæ, нæ? Фæлæ мæн цы зæгъын фæндыди?.. Иу дзырдæй, дæхæдæг ныхас кæндзынæ йемæ. Уый дæр дæу æнгæстæ у, бирæзонæг, ахуыргонд, цыргъзонд.

Сыкъафындзты уынæр ноджы фæтынгдæр, ныхæстæ дзæбæх нал хъуысынц, фæстагмæ гыбар-гыбур афтæ стыхджын, æмæ ма Беранжеитæн зыны æрмæст сæ былты змæлд, цы дзурынц, уый та æппындæр бæрæг нал у.


Уыдон та сты! О-о, æнæбайрайгæ макуы суат! (Рæбынæй цы рудзынг ис, уымæ базгъордта.) Æгъгъæд у! Æгъгъæд у, æнаккæгтæ!

^ Сыкъафындзтæ адард сты, Беранже сæм тымбылкъухæй æртхъирæн кæны.


Дюдар

(бадгæйæ). Тынг мæ фæнды дæ логикимæ базонгæ уæвын. Кæд мын ацы къуыбылой райхалид. О, тынг зын райхалæн у ацы куырмæлхынцъ... Чи мын æй райхала, уымæн стыр бузныг зæгъдзынæн.

Беранже

(авансценæйы цы рудзынг и, уымæ базгъордта). Æз дæм æй æрбахондзынæн, æмæ-иу аныхас кæн йемæ. Диссаджы хорз лæг у. (Хъæр кæны рудзынгæй.) У, æнаккæгтæ!

Дюдар

. Ныууадз-ма сæ, уадз æмæ згъорой. Стæй сæм цы дзыхыуагæй дзурыс? Цæрæгойтимæ ахæм æвзагæй дзурын аив нæу... тæккæ знон дæр ма адæм...

Беранже

(рудзынджы цурæй). Дæлæ та æрбазгъорынц!

Рудзынджы бын оркестрæн цы ныккæндгонд ис, уырдыгæй сзынди чъилхуд, хуынкъ у сыкъафындзы сыкъайæ, рахизырдыгæй галиуырдæм тагъд-тагъд аивгъуыдта.


Кæс-ма, дæлæ йыл худ и! Йæ сыкъайæ йæ фæхуынкъ кодта! Логикы худ! У, цъаммар, акса-ма уыцы фаджысмæ! Логик дæр сыкъафындзæй агæпп ласта!

^ Дюдар

. Æвзæртæ ма дзур, æвзæртæ.

Беранже

. Лæг хуыздæр æнхъæл кæмæн вæййы, уым фыддæр разыны. О Хуыцау, логик дæр сыкъафындз фестади!

Дюдар

(бацыди рудзынджы цурмæ). Кæм и, кæм?

Беранже

(йæ къухæй амоны). Далæ, уыныс æй?

Дюдар

. О, иунæг ууыл дзы и чъилджын худ. Уымæ кæсгæйæ лæг æнæбары алыхуызон хъуыдыты аныгъуылы.

^ Беранже

. Логик... Ныр та сыкъафындз...

Дюдар

. Йæ раздæры миниуджытæй ма йæм цыдæртæ аззад, иннæты хæрзхалдих нæу.

Беранже

(йæ къухæй та æртхъирæн кæны, худ кæуыл и, уыцы сыкъафындзмæ). Æз уæ фæдыл нæ ацæудзынæн! Нæ ацæудзынæн! Никæд!

Дюдар

. Кæд æцæгæйдæр хъуыдыгæнæг уыд, уæд талф-тулфæй не ’рцыдаид ацы зондмæ. Æвæццæгæн, бирæ фæсагъæс кодта сыкъафындз суæвыны размæ.

^ Беранже

(къухæй та æртхъирæнтæ кæны раздæры логикмæ æмæ иннæ сыкъафындзтæм). Æз уемæ нæ ацæудзынæн!

Дюдар

(æрбадти къæлæтджыны). Бæгуыдæр, ахъуыдыйаг у ацы хабар!

^ Беранже сæхгæдта раззаг рудзынг æмæ бацыди рæбинаг рудзынгмæ. Уымæн йæ бынты згъорынц сыкъафындзтæ; æвæццæгæн, хæдзары алыварс самадтой дугъ.


Беранже

(рудзынг байгом кодта, хъæр кæны). Нæй мын уæ фæдыл ацæуæн, нæй!

Дюдар

(иуварсмæ). Хадзары алыварс зилдух кæнынц. Хъазынц. Стыр сывæллæттæ!

^ Дэзи асинтыл схизы, йæ къухы чыргъæд. Беранжейы дуары цур æрлæууыди, бахоста.


Чидæр дæм æрбацыди. Беранже, акæс-ма йæм. (Беранжейы цонгыл рахæцыд, уый уæддæр йæ хъæр нæ уадзы.)

Беранже

. Худинаг, худинаг! Æви уæ цæсгæмттæ къамбецы цармæй сты!

^ Дюдар

. Чидæр, зæгъын, хойы. Къуырма бадæ, æви?

Беранже

. Омæ йын байгом кæн дуар. (Æнæдзургæйæ кæсы сыкъафындзты фæдыл.)

Дюдар ацыди дуар гом кæнынмæ.


Дэзи

(æрбахызт). Дæ бон хорз, мосье Дюдар.

Дюдар

. Мадемуазель Дэзи куы дæ?

Дэзи

. Беранже ам и? Фæдзæбæхдæр и?

Дюдар

. Æгас цу, æгас. Æмæ Беранжемæ дæр æрбауайыс?

^ Дэзи

. Ам и?

Дюдар

(амоны къухæй). Уæртæ.

Дэзи

. Иунæг у, мæгуыр. Фæкæсæг æм нæй. Гъемæ йын, зæгъын, аххуыс кæнон.

Дюдар

. Хорз æмбал дæ, мадемуазель Дэзи.

Дэзи

. Раст зæгъыс, бахъуаджы сахат мæхи фæстæмæ нæ аласдзынæн.

^ Дюдар

. Хорз зæрдæйы хицау дæ.

Дэзи

. Бузныг.

Беранже

(рудзынг гомæй ныууагъта, афтæмæй разылди). Дэзи, мæ зынаргъ! Цы хорз у, кæй æрбацыдтæ, уый. Цы дзæбæх дæ, цы!

^ Дюдар

. Дæ ныхæстæй иу дæр аппаринаг нæу.

Беранже

. Ницы фехъуыстай, мадемуазель Дэзи? Логик нын сыкъафындз фестади!

Дэзи

. Зонын æй. Ныртæккæ йыл амбæлдтæн, мæнæ уæ тæккæ хæдзары цур. Зæронд уæвгæйæ ахæм згъорд кодта æмæ диссаг. Ды та куыд дæ, мосье Беранже?

^ Беранже

. Мæ сæры рыст не ’нцайы. Фæйнæрдæм тъæппытæ хауы. Цы ма йын бакæнон, нæ зонын. Дæумæ та куыд кæсы?

Дэзи

. Дæ фæллад дæ суадзын хъæуы. Иу къорд боны ма абад дæ хæдзары.

^ Дюдар

(Беранже æмæ Дэзимæ). Нæ уæ хъыгдарын?

Беранже

(Дэзимæ). Логикы кой кæнын.

Дэзи

(Дюдармæ). Цы нæ хъуамæ хъыгдарай? (Беранжемæ). А, логикы. Хъуыды дæр ыл никуы акодтон.

Дюдар

(Дэзимæ). Кæд уæм исты ныхасаг ис æмæ уæ хъыгдарын.

Дэзи

(Беранжемæ). Цы дын зæгъон, мæгъа. (Беранже æмæ Дюдармæ.) О, хæдæгай, ног хабар: Ботар сыкъафындз фестади.

^ Дюдар

. Æцæг зæгъыс?

Беранже

. Уымæн уæвæн нæй! Ботар сæ ныхмæ уыди! Кæимæдæр дын фæивддзаг, æвæццæгæн. Мæстæй цæхæртæ куы калдта. Ныртæккæ мын Дюдар уыдæттæ дзырдта. Æццæй, Дюдар?

^ Дюдар

. О, афтæ у.

Дэзи

. Зонын æй, сæ ныхмæ уыд, уый. Фæлæ уæддæр сыкъафындзæй агæпп ласта, мосье Папийонæй цыппар æмæ ссæдз сахаты фæстæдæр.

Дюдар

. Уæдæ йæ хъуыды аивта, нæ? Уæвгæ алкæмæн дæр йæ бар йæхи у.

Беранже

. Афтæмæй алцæмæн дæр уæвæн и.

Дюдар

(Беранжемæ). Рæстзæрдæ лæг у, зæгъгæ, мын æрдæбон дæхæдæг нæ дзырдтай?

^ Беранже

(Дэзимæ). Уæддæр мæ нæ уырны. Æвæццæгæн, ыл исты фыдæвзæгтæ тугтæ мысынц.

Дэзи

. Хабар мæхи цæстыты раз æрцыди.

Беранже

. Уæд та æфсон скодта, кæд мах цæсты йæхи раст лæгæй равдисынмæ хъавыди.

^ Дэзи

. Нæ, раст лæг уыд æцæгæйдæр, уый тыххæй йæм фау хæссæн нæй.

Беранже

. Омæ уæдæ цы гал йæ уæлфадыл лæууыди? Йæхæдæг ницы загъта?

Дэзи

Мæнæ дын йæ ныхæстæ: «Хъуамæ рæстæгимæ дæ къах æмист кæнай». Уыцы ныхæсты фæстæ сыкъафындз фестади.

Дюдар

(Дэзимæ). Ам дыл кæй сæмбæлдзынæн, уый цæмæндæр мæ зæрдæ зыдта.

^ Беранже

. Рæстæгимæ æмист! Стыр æрхъуыды у, æвæдза! (Йæ къухтæ фæйнæрдæм аппæрста.)

Дюдар

(Дэзимæ). Къантор куы сæхгæдтой, уæдæй нырмæ дæ нал федтон.

Беранже

(йæхицæн). Диссагыл дис ничиуал кæны!

Дэзи

(Дюдармæ). Кæд дæ мæ фенын фæндыд, уæд мæм телефонæй æрбадзырдтаис.

^ Дюдар

(Дэзимæ). Цытæ дзурыс, æз бонзонгæ лæг дæн, мадемуазель, тынг бонзонгæ.

Беранже

. Цы чындæуа! Ботары ми дæр та мын цард зонынæн фæахъаз уыдзæни. Кæнгæ хъæбатыр! Æвдисгæ лæгдзинад! Фæлæ, чи зоны, æцæгæйдæр раст лæг уыди... Раст лæгтæ фестадысты раст сыкъафындзтæ... Кæд раст кæй уыдысты, уый тыххæй бахаудысты къæппæджы...

^ Дэзи

. Мæ чыргъæд стъолыл æрæвæрон? (Æрæвæрдта йæ чыргъæд.)

Беранже

. Фæлæ кæд цыфæнды раст у, уæддæр хæстмаст уыди.

Дюдар

(Дэзимæ, аххуыс кæнынмæ йын хъавыд йæ чыргъæд æвæрынмæ). Хатыр, бынтон æнæрхъуыды разындыстæм.

Беранже

. Хицауадæй йе сæфт афтæ уыдта, æмæ фыр æнæуынонæй йæ зонд ныссау.

Дюдар

(Беранжемæ). Рæстытæ нæ дзурыс, мæ лымæн. Ботар дзургæ иу кодта, хъуыддагæй та иннæрдæм хæцыди: тугцъир цы хицауы хуыдта, уый дзæбæх куы бафæзмыдта цыппар æмæ ссæдз сахаты фæстæ! Мæнмæ гæсгæ, коллективизмы хъомыс фæтых Ботары анархистон зондыл.

^ Беранже

. Сыкъафындзтæй анархистдæртæ нæй, уымæн æмæ нырма бирæ нæма сты.

Дюдар

. Нырма уал, о.

Дэзи

. Ныридæгæн дæр сæ гыццыл хонæн нал и, ноджы сыл сахатæй-сахатмæ уыйбæрц æфты, æмæ... Тæккæ знон ме ’мхæрæфырт æмæ йæ ус сыкъафындзтæ аисты. Бæрзонд хицæутты кой нал кæнын. Уæртæ кардинал де Рец нæу — уый дæр сыкъафындз фестади.

^ Дюдар

. Æниу Прелатæй цы зæгъдзынæ!

Дэзи

. Иннæ ахæм Мазарини!

Дюдар

. Кæсут-ма-иу, цымæ иннæ бæстæтæ дæр мах нæ бафæзмиккой!

Беранже

. Худинагдæр ма цы уа — рынтауджыты ном ныл сбаддзæни!

Дэзи

. ... аристократтæ дæр фæсте не баззадысты — герцог де Сен-Симон...

^ Беранже

(йæ къухтæ арвы ’рдæм ивазы). Ау, классиктæ дæр сæхи сыкъафындзтыл ныффыстой!

Дэзи

. ... æмæ иннæтæ. Дуне дзыллæтæ. Сахарæн йæ цыппæрæм хай уыдоны баци.

^ Беранже

. Цалынмæ ма мах фылдæр стæм, уæдмæ исты архайын хъæуы. Науæд нæ сæ быны ассæнддзысты.

Дюдар

. Диссаджы амалджын сты.

Дэзи

. Ныр та уал аходæны кой бакæнæм. Хуын уын æрбахастон, хуын.

^ Беранже

. Уды гага дæ, уды гага, мадемуазель Дэзи.

Дюдар

(иуварсмæ). Ай-гъай, уды къæртт.

Беранже

(Дэзимæ). Куыд дын раарфæ кæнон — нæ зонын.

Дэзи

(Дюдармæ). Немæ аходæн скæн.

Дюдар

. Мæхи уыл æгæр нæ ныхасын?

Дэзи

Цюдармæ). Цытæ дзурыс, мосье Дюдар! Хорз æй куы зоныс, цы зæрдæ дæм дарæм, уый.

Дюдар

. О, фæлæ... кæд уæ хъыгдаргæ кæнын...

Беранже

(Дюдармæ). Цы нæ хъыгдарыс, цы! Æхсызгон нын у демæ.

Дюдар

. Хъуыддаг афтæ у, æмæ... тагъд кæнын. Кæйдæр мæ фенын хъæуы.

^ Беранже

. Чысыл раздæр афтæ куы загътай, ницы куыст мын и, зæгъгæ.

Дэзи

(чыргъæдæй систа хæринæгтæ). Ахæм зынтæй балхæдтон адæттæ, æмæ... Дуканиты фылдæр хай ныддæрæн ластой — цæуыл хæст кæнынц, уый сæ хъуыры уадзынц. Иннæ дуканиты дуæрттыл та фыст: «Нæ кусæм, сыкъафындзты аххосæй...»

^ Беранже

. Хорз уаид, æндарæнты сæ бакæн æмæ сын хъахъхъæнджытæ сæвæр, уæд.

Дюдар

. Уый зын скæнæн у. Цæрæгойтæ хъахъхъæнæг æхсæнад æй нæ бауадздзæни.

Дэзи

. Стæй сыкъафындзтæй бирæтæ нæ къабæзтæ сты... Зонгæтæ, хæстæджытæ, æрвадæлтæ... Уый дæр нымаинаг у.

Беранже

. Цæвиттон, иууылдæр къæппæджы сты, нæ?

^ Дэзи

. Иууылдæр семæ æмдзæхдон сты.

Беранже

. О, фæлæ йæ уæддæр мæ сæр нæ ахсы — сыкъафындз уæвæн куыд ис? Уыцы хъуыды йыл кæнын, фæлæ йæ бамбарын мæ бон нæу. (Дэзимæ.) Аххуыс дын кæнон?

^ Дэзи

(Беранжемæ). Мæхи бар æй уадз. Дæ тæбæгътæ кæм сты, уый зонын. (Тæбæгъты скъапмæ бацыди.)

Дюдар

(иуварсмæ). Кæсыс амæ! Раст цыма йæхи хæдзары зилæнтæ кæны...

Дэзи

(Дюдармæ). Нæ фехъуыстон ма зæгъ — æртæйæн æвæрын фынг.

Беранже

(Дюдармæ). Нæ дæ ауадздзыстæм.

Дэзи

(Беранжемæ). Лæг цæуыл нæ сахуыр уыдзæни. Уынгты сыкъафындзты дзугтæ кæй хъеллау кæнынц, уый диссаг никæмæуал кæсы. Чи сыл амбæлы, уый сæ йæхи иуварс ласы, фæндаг сын ратты, чи йæ куыстмæ атындзы, чи та уыцы æнæмæтæй тезгъо кæны.

^ Дюдар

. Уæдæ хуыздæр амал цы ис?

Беранже

. Нæ, æз сыл никуы сахуыр уыдзынæн.

Дюдар

(хъуыдытыл фæци). Уæдæ æз та цæуыл хъуыды кæнын, уый зоныс? Семæ, зæгъын, сæмдзæхдон уаин...

^ Дэзи

. Саккаг кæнут фынгмæ.

Беранже

. Уый та дын цы ныхас у? Юрист уæвгæйæ куыд хъуамæ...

Уынгæй хъуысы æвирхъау уынæр, сыкъафындзты дзуг куыд фæцагайынц, уый бæрæг у, уадындзты, барабанты гыбар-гыбурæй хъустæ къуырма кæнынц.


Уый та цы хабар у?

Иууылдæр сæхи раззаг рудзынгмæ баппæрстой.


Цы ’рцыди?

Æввахс кæмдæр къул рафæлдæхти, рыг къуыбылæйттæй сыстади, сценæйы уæвджытæ нал зынынц, æрмæст ма сæ ныхас хъуысы. Æппындæр ницыуал зыны.


Цы хабар у?

Дюдар

. Зынгæ ницыуал кæны, фæлæ уыйхыгъд бæстæ уынæрæй байдзаг.

^ Дэзи

. Тæбæгътæ рыджы бын фесты.

Беранже

. Мæнæ бæллæх!

Дэзи

. Цæй-ма æрбадут. Уыдæттыл нæ сæр мауал риссын кæнæм.

Рыг сабыргай æрбадти.


Беранже

(къухæй залмæ амонгæйæ). Сыгъдхуыссынгæнджыты депойы къултæ рафæлдæхтой.

Дюдар

. Æцæг, æцæг! Къултæ ныккалдысты.

Дэзи

(рудзынджы цурæй фынгмæ бацыди, тæбæгътæ ныссæрфта, стæй та рудзынгмæ бауад æмæ Беранжеиты цур æрлæууыди). Дæлæ сты, иууылдæр рацыдысты.

^ Беранже

. Сыгъдхуыссынгæнджыты командæ иууылдæр сыкъафындзтæ фестадысты, æнæхъæн полкъ сæ рауади, разæй — барабанхойджытæ.

Дэзи

. Бульвары гуылвæндтæ кæнынц!

Беранже

. Цы ’рхъуыды чындæуа?

^ Дэзи

. Дæлæ кæртытæй дæр уынгмæ лæгæрдынц.

Беранже

. Хæдзæрттæй дæр æддæмæ кæлынц.

Дюдар

. Суанг ма рудзгуытæй дæр бырынц!

Дэзи

. Иннæты ’рдæм сæ ных сарæзтой!

Фæзгонды фаллаг фарс цы дуар ис, уырдыгæй иу лæг рахызт, асинтыл дæлæмæ азгъордта, йæ фæстæ — дыккаг, алкæмæн дæр дзы йæ ныхыл — стыр сыкъа; сæ фæдыл ныййарц иу сылгоймаг, сыкъафындзы сæр ын.


^ Дюдар

. Махæй дзæвгар фылдæр кæй фесты, уый бæрæг у.

Беранже

. Иусионтæ дзы фылдæр и, æви дысионтæ?

Дюдар

. Æвæццæгæн, æй статистиктæ зæгъдзысты. Ныр ахуыргæндтæн дæр куыст уыдзæни.

^ Беранже

. Ныр ма æппæт хабæрттæ чи раиртасдзæни? Хъуыддæгтæ афтæ тагъд цæуынц, афтæ ныссуйтæ сты, æмæ сæ хæйрæг дæр нал сбæрæг кæндзæни.

Дэзи

. Статистикты бар сæ ныууадзут. Цомут нæ дзыхмæ исты сисæм.

^ Рудзынгæй сæхи иуварс райстой. Дэзи Беранжейы цонгыл æрхæцыди; Дюдар сæ фæдыл цалдæр къахдзæфы акодта, стæй æрлæууыди.


Дюдар

. Хуыцауæй уæ бауырнæд, æз хæрдджын дæн, стæй консервтæ нæ уарзын. Фæлтау мæ ауадзут.

^ Беранже

. Ма ацу. Ныртæккæ уынджы тæссаг у.

Дюдар

. Æцæг зæгъын, æцæг. Уæхицæн хæлар уæд. Мæн ауадзут.

Беранже

. Омæ куыд цæуыс афтæмæй?

Дюдар

. Бауырнæд уæ, зæрдиагæй зæгъын.

Дэзи

(Дюдармæ). Омæ дын кæд æдзæугæ нæй, уæд цы бакæнæм?..

^ Дюдар

. Æрмæст мæм ма фæхæрам ут...

Беранже

(Дэзимæ). Ма йæ ауадз.

Дэзи

. Куы баззаид, уый мæн дæр фæнды, фæлæ йын иугæр гæнæн нæй, уæд цы нæ бон у?

^ Беранже

(Дюдармæ). Адæймаг сыкъафындзæй уæлдæр у.

Дюдар

. Чи зоны. Фæлæ «о» дæр нæ зæгъын. Ацы хъуыддаджы мæхи дæсны нæ хонын. Æниу уый фенд зоны.
4 5 6 7 8 2014-07-19 18:44
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © sanaalar.ru
    Образовательные документы для студентов.